Constructivistisch onderwijs met PowerPoint

Gisteren heeft Bernolf ons een prachtige les laten zien over de Tweede Wereldoorlog. Op de grond lag een grote Nederlandse vlag met daarop talrijke attributen en verzamelde spullen die te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog. De dag moest nog beginnen, maar de interesse van ons was al enorm gewekt! Na een korte opening van de dag richtte we ons snel op de spullen op de grond. We kregen de vraag om een attribuut uit te kiezen waar we meer over wilde weten. Je zag al snel de ogen van de studenten vliegensvlug over de vlag gaan om alles te kunnen zien. Vervolgens zijn we a.d.h.v. een interactieve PowerPoint, met veelvuldig gebruik van hyperlinks, gaan kijken naar de betekenis van het uitgekozen attribuut. In deze PowerPoint waren vele filmpjes, afbeeldingen en geluidsfragmenten verwerkt die samen een rijke leeromgeving vormde.

2014-02-13-09.26.00Het mooie aan deze les is dat het berust op een leertheorie waarbij de leerling centraal staat: het constructivisme. Bij het constructivisme staat de leerling centraal (Beemt, 2014) en leert de leerling de vaardigheden ‘kritisch denken’ en ‘samenwerken’ volgens de 21st Century Skills (Kennisnet, 2014). De leertheorie berust op het idee dat betekenis en kennis aan elkaar verbonden moeten worden en dat het pas mogelijk is om op deze manier te leren zodra de leerlingen betrokken zijn bij dit proces. Leerlingen moeten bij een les gebasseerd op het constructivisme ontdekkingen doen: de activiteiten zijn betekenisgericht en aansluitend gericht op de interesses en behoeften van de leerlingen. Om tot ontdekkingen te komen zijn er bronnen nodig. Er zijn zogenaamd vijf ijkpunten om dit toe te kunnen passen in de klas (Gerrits, 2004):

1. Actief: De leerlingen moeten iets actiefs doen om de leerstof te verwerken.
2. Constructief: De leerlingen moeten nieuwe kennis zelf construeren door nieuwe kennis zelf te koppelen aan de al aanwezig voorkennis.
3. Doelgericht: De leerlingen moeten een haalbaar doel voor ogen hebben om succeservaringen te krijgen.
4. Coöperatief: De leerlingen moeten samenwerken (vaardigheid 21st Century Skills (Kennisnet, 2014)) bij het verwerken van de kennis. Vanwege de noodzakelijke samenwerking wordt deze vorm van leren ook sociaal-constructivisme genoemd.
5. Zelfregulatie: De leerlingen moeten zelf sturing kunnen geven aan het leerproces. Dit motiveert de leerlingen namelijk om te blijven leren.

In de voorbeeldles over de Tweede Wereldoorlog is intensief gebruik gemaakt van de PowerPoint. Dit digitaal lesmateriaal ondersteunt het sociaal-constructivisme. Mayer (2000) heeft een model opgesteld dat drie cruciale stappen laat zien in het proces om via het constructivisme te leren:

Selecteren: Informatie die binnenkomt via de zintuigen wordt opgeslagen in het werkgeheugen. Echter, dit geheugen heeft zo zijn capaciteit en er zullen dus selecties gemaakt moeten worden. De lerende bepaalt welke informatie relevantie is en waarop de lerende zich verder ontwikkeld.
Organiseren: Het organiseren van de geselecteerde informatie om een samenhangend geheel te creëren.
Integreren: De nieuwe informatie samen laten smelten met de al aanwezige kennis in het langetermijngeheugen.

Het activeren van de voorkennis is bij deze leertheorie van groot belang: er wordt gepleit om de nieuwe informatie te integreren met de kennis in het langetermijngeheugen.

Reflectie op de tool

“Wat een oneindige mogelijkheden zitten er in PowerPoint.” Een van de reacties die vanuit de groep kwam aan het einde van de les. Ik wist zelf dat er talloze mogelijkheden in PowerPoint zitten, maar heb er zelf nog geen concrete ervaringen mee. Door animaties te verwerken in de presentatie en door het gebruik van hyperlinks, ga je interactief gebruik maken van deze tool in de les. Door het gebruik van hyperlinks, gestuurd vanaf een centrale dia ga je interactief door de PowerPoint heen die de kinderen zelf kunnen bedienen. PowerPoint is een veel gebruik programma om presentaties mee te maken en deze vervolgens ook te presenteren. Echter wordt er helaas maar weinig gemaakt aan de diversiteit van het programma. Er is zoveel mogelijk: invoegen van afbeeldingen, filmpjes, geluiden etc.! Nog een bijkomend voordeel: PowerPoint is een programma dat zowel in het Engels als Nederlands beschikbaar is, en dat al geïnstalleerd is op vele computers (zowel Windows, Mac en andere besturingssystemen).

Gerrits, J. (2004). De school op de schop: het nieuwe leren. Den Bosch: SPC Groep.
Beemt, A. v. (2014). Leren met interactieve media. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV.
Kennisnet. (2014, 02 14). 21st Century Skills. Retrieved from Kennisnet: http://www.kennisnet.nl/themas/21st-century-skills/vaardigheden/benodigde-vaardigheden-voor-de-21ste-eeuw/
Mayer, R. & Moreno, R (2000). Promises fulfilled? A review of 20 years of life course research. Archives Européennes de Sociologie XLI, 2, p, 259-282.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: